Suwalski
Park Krajobrazowy (SPK) został utworzony 12.01.1976 r. jako pierwszy park krajobrazowy w Polsce.
Położony jest na Pojezierzu Litewskim w mezoregionie Pojezierze Wschodniosuwalskie. Obejmuje Zagłębienie Szeszupy i tereny otaczające jez. Hańcza
(najgłębsze jezioro w Polsce). Leży na obszarze 4 gmin - Jeleniewo, Wiżajny,
Przerośl i Rutka-Tartak, należących do woj.
podlaskiego. Powierzchnia parku wynosi 6284 ha (62,8
km2), w tym około 60% stanowią użytki rolne, 24% lasy , 10% wody , 4% bagna i 2% pozostałe grunty.
Duże, otwarte przestrzenie odsłaniają rzeźbę polodowcową, która jest
najcenniejszym walorem parku.

Góra Cisowa
Wzniesienie o regularnym stożkowatym kształcie, określane mianem "Suwalskiej
Fudżijamy", "Góry Gulbieniskiej" lub "Góry Sypanej", którą
to nazwę ludowa legenda łączy z leżącym u jej stóp jeziorem Kopanym. Według tej
legendy góra została usypana sztucznie z ziemi wydobytej w miejscu, gdzie obecnie
znajduje się jezioro. Nazwę Góry Cisowej nadano jej od rosnącego podobno
kiedyś na jej szczycie potężnego cisa.
Pod względem geologicznym, góra o wysokości
256 m n.p.m. do niedawna uważana była za kem, nowsze badania wskazują , że
jest to morena czołowa o regularnym kształcie.
Stanowi doskonały punkt widokowy na teren Parku, rozpościera się stąd
rozległa panorama na Zagłębienie Szeszupy, którego dno pokrywają
liczne jeziora, łąki, torfowiska oraz wzniesienia, tworząc
niepowtarzalny krajobraz.

Jezioro Jaczno
Długie i wąskie jezioro wytopiskowe, pod względem biologicznym silnie eutroficznym.
Brzegi od północy i północnego zachodu są bardzo strome, porośnięte
lasem świerkowo-sosnowym z dużą domieszką drzew liściastych. Uchodzi za
najpiękniej usytuowane jezioro na ziemi suwalskiej. Ma liczne zatoki
i przewężenia, które dzielą się na wyraźne plosa: od północy Duży Plos,
środkowy plos – Okrągłek, oraz południowy z dwiema zatokami: Żołnierka
i Staw. Woda jest czysta o charakterystycznym odcieniu zieleni. Taką
barwę wody, niespotykaną na Suwalszczyżnie, jezioro zawdzięcza intensywnym rozwojem glonu Chlorella
Duże ilości glonów, występujące w tym jeziorze, opadając jesienią na
dno powodują systematyczne podnoszenie się jego poziomu. Próba sondażu
strefy dennej wykazała, że osady biogeniczne osiągnęły już grubość 20
m. Bogato rozwinięta roślinność występuje w całym pasie litoralu : trzcina pospolita, oczeret jeziorny, pałka, sitowie , tatarak.
W zatokach stanowiska grążela żółtego oraz niektórych gatunków
rdestnicy. Jaczno to jezioro, w którym lód ustąpił znacznie później niż
w okolicznych jeziorach. Jest od nich młodsze o kilka tysięcy lat.
Obserwowane z wierzchołka okolicznego ozu
(286m), wydaje się bardzo nisko położone ze swoją wysokością lustra
wody 163,9 m. Jest to osobliwość, ponieważ tak dużej deniwelacji nie
spotyka się na Niżu Polskim.
Osobliwością nadjeziornej skarpy są tzw.wiszące
torfowiska
– zespół źródlisk torfowych występujących na
stokach nachylonych pod
kątem 40 – 45°. W sąsiedztwie przyczółka Jaczno rośnie
najgrubszy jesion na Suwalszczyźnie o obwodzie 5,12 m.
Z południowego krańca jeziora wypływa rzeczka Jacznianka (Jaczniówka) łącząca Jaczno z Jeziorem Kameduł .

Głazowisko Rutka
Stanowi północno-zachodni
fragment wysoczyzny Szurpił i Krzemianki w okolicy wsi Rutka. Leży na powierzchni
równinnej mało urozmaiconej, na wysokości 235 m n.p.m.
Powierzchnia ta zbudowana jest
ze żwirów wodnolodowcowych, płatów gliny i dużej ilości głazów.
Głazowisko tworzy
tzw. bruk lodowcowy, który powstał jako pozostałość rozmycia gliny zwałowej przez
wody topniejącego lądolodu. Od północy głazowisko ograniczone jest krawędzią
Zagłębienia Szeszupy, z której rozpościera się rozległy widok na tzw.
"amfiteatr Wodziłk" z wytopiskowym jeziorem Linówek.
link:
|
|